Uzunköprü Tanıtım Bilgileri

     Ortadoğu ve Türkiye’yi Avrupa’ya bağlayan önemli demir ve karayolları il topraklarından geçmektedir. Uzunköprü’de ulaşım karayolu ile sağlanmaktadır. Uzunköprü ilçesinin önemli merkezlere uzaklığı;






Uzunköprü-Edirne              68 km        Uzunköprü-Hayrabolu          35 km   
Uzunköprü-İstanbul         249 km        Uzunköprü-Keşan                44 km       
Uzunköprü-Tekirdağ          92 km        Uzunköprü-Pehlivanköy        22 km   
Uzunköprü-Ankara           689 km        Uzunköprü-Çöpköy              12 km   
Uzunköprü-İzmir              480 km        Uzunköprü-İpsala               42 km   
Uzunköprü-Çanakkale      162 km        Uzunköprü-Meriç                 25 km   
Uzunköprü-Kırklareli         104 km        Uzunköprü-Havsa                41 km

      Uzunköprü’nün İstanbul-Edirne (E–5) karayoluna Havsa’da bağlanan yolla Kapıkule ile Çorlu-Silivri-İstanbul üzerinden Anadolu ile Edirne-Havsa-Keşan-Gelibolu-Çanakkale üzerinden Ege ile bağlantısı sağlanmaktadır.

      Havsa-Keşan arasında, kuzey-güney doğrultusunda uzanan devlet yolu Uzunköprü ilçesinden geçmektedir. Bu yol Edirne-İstanbul (E–5) devlet yoluyla birleşerek Uzunköprü ilçesinin il merkeziyle bağlantısını sağlamaktadır. Uzunköprü; bağlı olduğu kent merkezine (Edirne) 68 km uzaklıktadır.

      Uzunköprü doğuya doğru giden karayolu ile Kırklareli’nin Pehlivanköy ilçesine, batıya giden yol ile de Meriç ve İpsala ilçelerine bağlanmaktadır.

      İstanbul’dan (Sirkeci) başlayarak Avrupa’ya uzanan tüm tren seferleri Edirne’den geçer. İstanbul-Selanik-Atina seferi Uzunköprü Eskiköy üzerinden, diğer bağlantılar Edirne Kapıkule üstünden sağlanmaktadır.
Uzunköprü ilçesi Ergene Ovası üzerinde yer almaktadır. Yerleşmenin içinden Ergene Nehri geçmektedir. Güneye doğru yükseltisi artan az meyilli bir topografyası vardır. İlçe toprakları, Meriç ve Ergene ırmaklarının suladığı geniş düzlükler, geniş vadiler, verimli ovalardan oluşur.

      İlçe merkezinin denizden yüksekliği 18 m’dir. En yüksek yeri Süleymaniye Tepesi 378 m’dir. İlçe arazisi; batı yönünü kuzey-güney doğrultusunda çevreleyen Meriç Irmağı’na doğru geniş alanların ve Meriç Irmağı ile bu alanların ortasından, kuzeydoğu güneybatı doğrultusunda akmakta olan Ergene Irmağının oluşturduğu alüviyal bir ovadır.

      İlçenin yeryüzü şekilleri, ortasını Ergene Irmağı’nın oluşturduğu geniş bir ova ve kuzeyinde küçük küçük tepeler ile güneyinde farklı yükseltiler gösteren tepeler ve Uzunköprü dağlarıdır.

      Uzunköprü ilçesinin bulunduğu Ergene havzasının güneyinde uzanan saha, yükseltisi 150–200 m arasında olan hafif dalgalı bir plato halindedir. Havza kuzeyden Istranca Dağları, güneyden Koru Dağları ile çevrilmiştir.

      Meriç, Bulgaristan’daki Rila Dağı’nda doğar. Meriç Nehri Enez önünden Ege Denizi’ne dökülür. Meriç’in Türkiye-Yunanistan boyunca uzunluğu 185 km’dir. Tunca Irmağı Meriç’in en büyük koludur. Bulgaristan’da Balkan Dağları’nın eteğinde doğar. Kızanlık Ovası’nı geçtikten sonra Edirne’de Meriç’e karışır.

      Arda Irmağı Pazarkule hudut kapısında Edirne iline girer. 1 km sonra Ardakule mevkiinde Meriç Nehri ile birleşir.

      Meriç Nehri’nin bir kolu olan Ergene, Istranca Dağları’ndan doğar, İpsala’nın kuzeyinde Meriç’le birleşir.
Edirne’nin önemli dereleri arasında Pravadi, Süloğlu, Basamaklar, Keşan ve Büyükdoğanca dereleri yer alır.
İlin gölleri Gala, Dalyan, Tasalt, I. Tuzla, II. Tuzla, Bücüme, Sığırak ve Pamuklu’dur.

      Ergene Nehri kolları üzerinde Karademir, Süloğlu, Kayalıköy Barajı ve Kırklareli Barajı bulunmaktadır. Meriç Nehri’ne karışan ufak kollar ve Doğan Dere üzerinde Kadıköy Barajı, Horala Dere üzerinde Altunyazı Barajı, Basamak Deresi üzerinde Alıç Regülâtörü yer almaktadır.

     Osmanlı döneminde 1831’de yapılan nüfus sayımlarında ki bu nüfus sayımları da vergi veren kişi sayısına göre yapılmış olup 1929 kişi Müslüman, 8.886 kişi Reaya (Rum, Ermeni, vesaire) kişidir.

      Uzunköprü’nün erkek toplam nüfusu ise 10.815’dir. Bunu da yaklaşık 2,5 ile çarptığımız zaman Uzunköprü’nün genel nüfusu 27.037 civarında bulunur. 1877–1878 Edirne sancağının toplam nüfusu ise 190.585’dir. Bu nüfus kapsamına giren yerleşmeler ise Babaatik, Pınarhisar, Cısri Ergene (Uzunköprü), Çermen, Cezri Mustafa Paşa, Havsa, Hatuneli, Dimetoka, Ferecik, Kırkkilise ve Kılıçağaç’tır. Bu yerleşmelerin bir bölümü Balkan devletlerinin bağımsızlıklarını  ilan etmesiyle beraber Yunanistan ve Bulgaristan sınırlarına dâhil olmuştur. 1881 genel nüfus sayımı sonuçlarına göre Edirne nüfusu 239.073’tür. 1914 genel nüfus sayımı sonuçlarına göre Uzunköprü’nün nüfusunun kapsamında 26.438 Müslüman, 13.711 Rum, 81 Ermeni, 232 Yahudi ve 49 Çingene tespit edilmiştir. Buna göre Edirne’nin toplam nüfusu 40.856 kişidir. (Kaynak Kemal Karpat, Ottoman Population in the 19th Century)

      Uzunköprü’nün Cumhuriyet’ten önceki dönemine ilişkin nüfus durumu, güven verici biçimde saptanamamıştır. Çünkü bu zamana ait kesin tutanaklar ve istatistikler kuşatmalar sırasında kaybolmuştur. Eskiden yerleşmiş olan Musevi ve Rumların sonradan buradan ayrılmasıyla, bugün ilçe nüfusunu Türkler oluşturmaktadır. Uzunköprü nüfusu Cumhuriyet döneminde sadece 1927–1940 dönemleri arasında Türkiye ortalamasından daha fazla artmıştır.  Bunun sebebi  de Balkanlardan gelen güçtür.

      1935–1940 yılları arasında İkinci Dünya Savaşının başlarında bölgedeki asker nüfusu arttırılmıştır. Bu olay da o dönemde bölgede nüfusun artmaya başlamasında önemli bir etkendir.
1940–1945 arasındaki nüfusta büyük azalma ise göçle gelen nüfusun Türkiye’nin diğer bölgelerine yerleşmeye başlamasından kaynaklanmaktadır.

      1980’den sonra nüfus artış oranlarındaki yükselmede sanayinin büyük etkisi vardır. Bununla beraber inşaat sektörü ve işçi sayısında da büyük bir artış olmuştur.

      Doğurganlık oranı; 1 yaşından küçük çocuk sayısının 15–44 yaş grubundaki kadın nüfusa oranıdır. Uzunköprü kent merkezinde ortalama doğurganlık oranı %2.39’dur. Doğurganlık oranının en fazla olduğu mahalle %8 ile Aşçıoğlu Mahallesi, en az olduğu mahalle ise %2 ile Mescit Mahallesi’dir.

      Ortalama aile büyüklüğü 4 (3.95)’tür. Ve bu değer Türkiye genelindeki aile büyüklüğü olan 4.30 kişiden küçüktür. Aile büyüklüğünün en fazla olduğu mahalle 4.75 kişiyle Küçükşehsuvarbey Mahallesi iken 3.33 kişi ile Halise Hatun Mahallesi hane halkı büyüklüğü en küçük olan mahalledir.

      Ortalama normal ölümün 980, toplam doğumun 1761, doğal artışın 781 kişi olduğu bilinmektedir.
Aile reisinin Uzunköprü’ye geliş nedenleri incelendiğinde bu nedenlerin başında %56.17’lik bir oranla iş değişikliği gelmektedir. En düşük oranı ise; %2.74 ile emekliler oluşturmaktadır. Sağlık nedeni ile gelenler yüzdeye giremeyecek kadar azdır.
EKONOMİK YAPIMIZ

      Uzunköprü'de %2.45 örnekleme ile yapılan Anket sonuçlarına göre 15 ve 65 yasları arasında kalan çalışabilir çağdaki nüfusun (potansiyel faal nüfus) tüm nüfusa oranı %72.23 olarak bulunmuştur. Kalan nüfusun yani 15 yaş altındaki ve 65 yas üstündeki nüfusun tüm nüfusa oranı %27.77'dir.

      Buna göre Uzunköprü kentinde oturan toplam 37.700 kişinin 27.231'i çalışabilir çağda, 10.469'u çalışabilir yaş grubu dışında bulunmaktadır. Uzunköprü'de fiilen çalışmakta olan nüfus 12.961 kişidir. Çalışmayan nüfus sayısı 14.270'dir. Bu 14.270 kişinin içinde ev kadınları, yüksek okul öğrencileri, genç emekliler, rantiyeler, kaçak çalışanlar, özürlüler ve hakiki işsizler yer almaktadır. Kentte gerçek işsizlik oranı %1.65'dir.

      Tarım ve hayvancılığın gelişmiş olması, çevreye ve özellikle İstanbul'a çeşitli tarım ve hayvan ürünlerinin sevkine yol açmıştır. Türkiye’nin ayçiçeği yağı, un, pirinç ihtiyacının büyük bir bölümü Uzunköprü'den karşılanmaktadır. Ticaret etkinliği daha çok iç piyasalara yöne-liktir ve genel özellik olarak tarıma dayalı bir sanayi söz konusudur.

      Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılığın %50'si Uzunköprü'ye, %50'si İstanbul'a, çevre köylere ve ilçelere yöneliktir. Mandıralarda üretilen yağlı peynirleri ile ünlüdür.

      Uzunköprü halkının çevre il, ilçe ve köylerle idari anlamda ilişkisi görülürken, büyük sanayiler ve esnafın İstanbul ile ticaret bağlan-tısı vardır.

      Tarım, Uzunköprü için en önemli faaliyet türüdür. Ancak 1989 yılı verilerine göre 13.500 çiftçi ailesi varken, 2000 yılı verilerine göre çiftçi aile sayısının 12.640'a düşmesi tarımın eski önemini kaybetmeye başladığını göstermektedir.

      Tarım sektöründe çalışanların oranı %6.94'tür. Yaklaşık 76.000 Ha arazide yapılmaktadır. Ergene ve Meriç nehirlerinin geçtiği ve birçok baraj ve göletlerle sulanan verimli arazide çiftçilik yapılmaktadır.
Uzunköprü'de en fazla yetiştirilen ürünler buğday, arpa, çeltik ve ayçiçeğidir. Sebzeler arasında en fazla domates, sakız kabağı, patlıcan, patates, taze soğan, kuru sarımsak, ıspanak ve pırasa üretilmektedir. Az olarak turp, marul, taze sarımsak ve havuç üretilir.

      Uzunköprü genelinde 85.015 ha orman alanı vardır. Verimli orman alanı 13.445 ha, diğer alanlar ise ağaçlandırılmaya alınan bozuk orman alanlarıdır. Civar köylere orman maktası olarak yakacak verilmektedir. Ormanların %60-70'i bozuk baltalığı oluşturmakta olup, ağaçlandırma projesine alınmaktadır. Yıllara göre mali imkânlar çerçevesinde ağaçlandırılması yapılıyor. Dikilmiş olarak 200 ha karaçam ağaçlandırılması vardır. Uzunköprü'de üretim yapılacak orman alanı yoktur. Köylü geçim kaynağı olarak ormancılığı kullanmamak-tadır. Normal koruluk alanı 100–150 ha’dır.

     NÜFUS VE DAĞILIMI

İlçenin Merkez Nüfusu           :    39.123                           
Köylerin Nüfus Toplamı          :    31.854   
Tüm İlçenin Nüfus Toplamı    :    70.977   
Nüfus Artış Hızı                     :    Yok (Nüfus azalmıştır.)   
Okur-Yazar Oranı                  :    % 98


     İLÇEMİZİN COĞRAFİ YAPISI

      Türkiye’nin batısındadır. İstanbul’a 271 km demiryolu ile bağlıdır. Istranca silsilesinin batı eteklerinden akan Çorlu, Sıçandere, Karaağaç, Hayrabolu ve Kuleli dereleri gibi bir takım dereleri alan Ergene nehri, kasabanın kenarından geçerek İpsala ilçesinin Sarıcaali köyünden Meriç nehrine dökülür. Ergene nehrinin güney yamaçlarına inşaa edilmiş olan İlçenin denizden yüksekliği 18 m.dir. Yüzölçümü 1.224 km2 dır. Uzunköprü İlçesi batıdan Meriç ve İpsala İlçeleri ile aynı zamanda Yunanistan, doğudan Hayrabolu, kuzeyden Edirne ili, Havsa ve Pehlivanköy İlçeleri, güneyden Malkara ve Keşan İlçeleri ile huduttur.

      İlçe iklimi mutedildir. Ekseri dört mevsim hüküm sürer, kuzey rüzgârlarına açıktır. Kurttepe        (Rk:120 m), Hacıdağ (170 m) ve Süleymaniye (221 m) taraflarında oldukça yüksek 5 tepe vardır. İlçe merkezine uzaklıkları Kurttepe: 14km, Hacıdağ: 18 km, Süleymaniye: 30 km.dir. İlçenin arazi durumu 2/3’ü düzlük, diğer kısmı ise; orman, dere, tepe, dalgalı ve kıraç arazidir.


     İLÇE ADININ HİKÂYESİ

      Uzunköprü kenti, Sultan II. Murat tarafından Ergene Şehri adı ile kuruldu. Uzunköprü ile ilgili, ilk yazılı metin, Sultan II. Murat’ın vakfiyesi, “Vakfı Sultan Murat Der Ergene” başlığını taşır. Hoca Sadettin Tacü’t Tevarih  (C.II. S.164) adlı yapıtında “…Orasını konaklanacak düzenli bir yer haline getirdi. 174 yüksek kemer üzerine eşsiz bir köprü yaptırdı ki, cihana örnek oldu. Köprünün bir başında ERGENE adı ile anılan bir kasaba kondurup.” Diyerek, bu kasabanın adını Ergene olduğunu belirtir. Kanuni Sultan Süleyman dönemine kadar bu adla anıldı.

      Kanuni’nin sadrazamı Mustafa Paşa 1529’da Mimar Sinan’a Bulgaristan ‘da Meriç üzerinde yirmi kemerli Cisr-i Mustafa Paşa köprüsünü yaptırdı. Bu köprünün başındaki kasabaya da Cisr-i Mustafa Paşa kazası dendi.

      Edirne sancağına bağlı, köprülü olan bu iki kasabada, karışıklıkları önlemek amacı ile Ergene Kentinin adı Cisr-i Ergene’ye çevrildi. Ancak, halk bu değişikliği hiçbir zaman kabul etmeyerek, Uzunköprü adını benimsedi.

      Ünlü seyyahlardan A.Dela Motraye, Avrupa, Asya ve Afrika adlı Seyahatnamesinde, 1727 yılında Cisr-i Ergene’ye gelindiğini, Türkler bu kasabaya Usun Kupru (Uzunköprü) dediklerini yazar.

      Keçecizade İzzet Molla da 1820’de Keşan sürgününden dönerken Uzunköprü’den geçer, Mihnetkeşan adlı yapıtında,


“Azimet edüb niyet üzre heman
Görüldü Uzunköprü çün ab-ı revan” der.
Keçecizade İzzet Molla da halkın benimsediği Uzunköprü adını kullandı. 1873 yılında Uzunköprü’den demir yolu geçer. Cisr-i Ergene olduğu halde, yeni istasyon binasına “Uzunköprü” levhası asılmış ve tren tarifelerinde de Uzunköprü yazılmıştı.


      Sonuçta, 1917 yılında çıkan Devlet Salnamesinde, ilçenin resmi adı Cisr-i Ergene bırakılmış ve halkın benimsediği Uzunköprü adı kabul edilmiş oldu.
     Ancak 1920 yılında Uzunköprü’yü işgal eden Yunanlılar kentin adını Makrifere’ye çevrildi. 2 yıldan fazla bu adla anıldı. 18 Kasım 1922’de kurtuluştan sonra kentimiz Uzunköprü olan özgün adına kavuştu.